20 december 2008

Het Meldpunt en ECPAT zijn blij met initiatieven om over te gaan tot filteren van websites met films en foto's van seksueel misbruik van kinderen ook al is het niet dé oplossing. Het is echter een stap in de goede richting. Internet Service Providers geven hiermee het signaal dat zij de verspreiding van kinderporno niet tolereren. De overheid moet dan ook deze initiatieven blijven stimuleren.

Het Meldpunt en ECPAT pleiten ervoor dat rechters de afbeeldingen bekijken in een zaak waarbij productie, verspreiding en bezit van kinderpornografie aan de orde is. Op dit moment beoordelen rechters de inhoud van een zaak aan de hand van een tekstuele beschrijving. Beide organisaties achten het van belang dat rechters, om tot een goed oordeel te kunnen komen, de ernst van het misbruik in de afbeeldingen moeten kunnen zien.

Het Meldpunt ontving in 2007 zo'n 450 meldingen die betrekking hadden op verspreiding van kinderpornografie in peer-to-peer netwerken en in nieuwsgroepen. Het Meldpunt en ECPAT zien graag dat de aanpak van deze manier van verspreiden van beelden van seksueel kindermisbruik meer prioriteit krijgt bij politie en justitie.

Het Meldpunt en ECPAT pleiten ervoor de bestrijding van afbeeldingen van seksueel kindermisbruik en identificatie van slachtoffers landelijk aan te pakken en prioriteit te geven. Er moet voldoende capaciteit komen om zo'n een landelijke aanpak in combinatie met een gecoördineerde eenduidige regionale aanpak te laten slagen en maximaal gebruik te kunnen maken van de beschikbare expertise en technologie. De aanstelling van een nationale "rapporteur seksuele uitbuiting van kinderen" is gewenst om de effecten van beleid en de operationele invulling daarvan te kunnen meten.

ECPAT en het Meldpunt achten een multi-stakeholder aanpak, zoals die van CEOP (Child Exploitation and Online Protection Centre) in het Verenigd Koninkrijk ook in Nederland zeer wenselijk. Binnen deze aanpak werken politie, kinderrechtenorganisaties en jeugdzorgaanbieders, internetbedrijven, overheid en andere geïnteresseerde partijen samen om een allesomvattende benadering voor de bescherming van kinderen tegen seksueel misbruik te ontwikkelen.

Het Meldpunt en ECPAT pleiten voor Nederlandse aansluiting bij internationale grote politionele samenwerkingsverbanden, zoals de Virtual Global Taskforce, gezien het internationale karakter van het internet. Thans zijn aangesloten: Verenigd Koninkrijk, Australië, Canada, Italië, en de Verenigde Staten.

De Financial Coalition Against Child Pornography (FCAP) is een internationaal verbond van banken, creditcardmaatschappijen en internetbedrijven, die gezamenlijk de verspreiding van de handel in kinderporno tegengaan. Het Meldpunt en ECPAT hopen dat ook de Europese en Nederlandse financiële instellingen en internetbedrijven zich verenigen in een Europese en uiteindelijk Nederlandse variant van de FCAP, en dat de overheid daarbij een stimulerende rol speelt.

Het Meldpunt en ECPAT pleiten voor onderzoek naar de lange termijn effecten op minderjarige slachtoffers van seksueel misbruik waarvan afbeeldingen zijn gemaakt en verspreid via internet. Op die manier kan een behandeling worden ontwikkeld voor deze specifieke groep van slachtoffers van seksueel misbruik. Daarnaast pleiten het Meldpunt en ECPAT ervoor onderzoek te doen naar het seksuele misbruik zelf. Hoe verloopt het proces dat uiteindelijk leidt tot de productie en eventuele verspreiding van kinderpornografie? Om slachtoffers te kunnen helpen is deze kennis van eminent belang.

De Tweede Kamer heeft in 2008 de Minister van Justitie gevraagd om een wet, die exploitanten van pornosites verplicht aan te tonen, dat de modellen daadwerkelijk meerderjarig zijn (omgekeerde bewijslast). Het Meldpunt ziet vele websites voorbij komen met modellen, waarvan moeilijk is vast te stellen of de kennelijke leeftijd jonger is dan 18 jaar. Het Meldpunt en ECPAT zien een dergelijke wet graag op korte termijn in werking treden.

Met de toename van internet via mobiele telefonie verwachten Meldpunt en ECPAT dat ook de verspreiding van kinderporno via dit kanaal zal toenemen. Daarom hopen beide organisaties dat aandacht van politie en justitie ook uitgaat naar deze vorm van verspreiding. Het Meldpunt en ECPAT zien bovendien graag een actieve bijdrage van de Nederlandse mobiele telefonieoperators aan de bestrijding hiervan en vragen de overheid hierin een stimulerende rol te spelen.

Het Meldpunt signaleert een tendens dat kinderen zichzelf in toenemende mate slachtoffer maken. Kinderen en jongeren maken seksueel getinte foto's of videobestanden van zichzelf (bijvoorbeeld via de webcam) en versturen deze via de mobiele telefoon en internet of plaatsen ze op hun eigen profielsite. Kinderen en jongeren kunnen met dergelijke afbeeldingen worden gepest of zelfs gechanteerd worden tot seksueel misbruik en uitbuiting. Daarom pleiten Meldpunt en ECPAT voor een landelijke campagne die met grote regelmaat gevoerd wordt onder jongeren en hun opvoeders. Met deze campagne willen Meldpunt en ECPAT bereiken dat jongeren en opvoeders zich bewust worden van de gevolgen die dit met zich mee kan brengen. Immers, wanneer foto's eenmaal online staan, worden ze beschikbaar en toegankelijk voor iedereen, voor eens en voor altijd.

Commerciële aanbieders van profielsites en chat hebben de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de diensten die ze aanbieden voor kinderen en jongeren veilig zijn. Zij dienen zoveel mogelijk te voorkomen dat minderjarige gebruikers van de diensten in misbruik- of uitbuitingssituaties terecht komen.  

Het is noodzakelijk dat er meer aandacht wordt gegeven aan het toepassen van bijzondere opsporingsbevoegdheden van politie en justitie op internet. Dit is dé manier om de focus van de opsporing te verplaatsen van downloaders naar misbruikers en producenten van kinderpornografisch beeldmateriaal. Het is ons bekend dat het Team Bestrijding Kinderpornografie van het KLPD plannen heeft in deze richting en wij vinden het gewenst hier grote prioriteit aan te geven.

Productie commerciële opnamen vervolgen als mensenhandel
Het Meldpunt ziet veel betaalwebsites met afbeeldingen van jonge kinderen (vaak rond de 10 jaar) seksueel uitdagend poserend in erotische lingerie of badkleding. Dit materiaal is duidelijk geproduceerd voor personen met een seksuele voorkeur voor kinderen. De kinderen worden vaak geronseld op straat in bijvoorbeeld voormalige Oostbloklanden en poseren, veelal met medeweten van de ouders, voor een kleine geldelijke vergoeding. Omdat het niet evident is dat er sprake is van een seksuele gedraging, worden deze afbeeldingen vaak niet strafbaar geacht in de zin van artikel 240b (inzake kinderporno). Het Meldpunt en ECPAT zien deze afbeeldingen als misbruik van de kwetsbare positie van deze kinderen, en spreken dan ook over uitbuiting van kinderen.

Het Meldpunt en ECPAT pleiten ervoor ook de productie en verspreiding van bovengenoemde afbeeldingen in Nederland te vervolgen onder artikel 273f Wetboek van Strafrecht (inzake mensenhandel).

Eveneens ziet het Meldpunt veel commerciële sites waarop opnames van jonge kinderen te zien zijn die deels strafbaar zijn en deels ook niet. De niet-strafbare afbeeldingen betreffen seksueel poseren (bijvoorbeeld zoals omschreven in de vorige alinea) en bij de strafbare gaat het om seksuele handelingen, vallend onder artikel 240b. De opnamen maken echter deel uit van een groter geheel, namelijk een serie.

Meldpunt en ECPAT zijn van mening dat in zulke gevallen de gehele serie opnamen strafbaar moet worden gesteld, omdat ze één en hetzelfde commerciële doel dienen en niet los van elkaar kunnen worden gezien. Door alle opnamen te laten vallen onder werking van artikel 273f en andere leden is het mogelijk de commerciële handel aan te pakken. Het Openbaar Ministerie kan in de tenlastelegging primair artikel 273 en subsidiair artikel 240 b van het Wetboek van Strafrecht aanvoeren. Daarbij is ook financieel ontnemen mogelijk.