26 april 2006

Een meisje van 15 dat bijna 2 weken onschuldig in een Enschedese cel zit. Terecht dat zij ruime aandacht kreeg in media en politiek. Ze zat daar immers onschuldig, alleen maar omdat er voor haar geen plaats in een jeugdinrichting was. Minister Donner van Justitie erkende dat er sprake was van een "betreurenswaardige" situatie en nam maatregelen tegen deze grove schending van het VN-Kinderrechtenverdrag.

Tegelijkertijd met dit meisje zitten er - even onschuldig en "betreurenswaardig", maar verstoken van politieke daadkracht of mededogen – op dit moment meer dan vijftig kinderen door het hele land achter slot en grendel. Deze kinderen zitten niet, zoals het meisje uit Enschedé, vast omdat ze bescherming nodig hebben, maar omdat ze in Nederland geen verblijfsvergunning hebben. Het gaat op jaarbasis om honderden kinderen van 0 tot 18 jaar die, zoals dat heet, in vreemdelingendetentie worden gehouden. Ze verblijven in kleine cellen zonder daglicht, moeten wachten op de cipier om te kunnen eten, krijgen geen of nauwelijks onderwijs, mogen beperkt luchten in met hekken omringde buitenplaatsjes en kunnen niet spelen. Ze zien volwassen medegevangenen 'flippen' omdat die de situatie niet langer aankunnen en hoe anderen worden meegenomen om nooit meer terug te komen. Als ze 'geluk' hebben mogen de kinderen in de 10 tot 12 uur die ze op cel moeten doorbrengen, bij hun ouders blijven. De meeste families zijn echter te groot voor één cel. Dan wordt het gezin gescheiden. Bovendien zijn er ook kinderen die alleen in Nederland zijn gekomen. Zij zitten dus alleen in zo'n cel.

De kinderen zitten vaak maandenlang vast. Officieel heet dat 'met oog op uitzetting'. Maar heel vaak is allang duidelijk dat er geen reispapieren zijn of komen omdat het land waarheen de IND de kinderen wil uitzetten, hen niet accepteert.

Acht organisaties – Amnesty, Defence for Children International Nederland, INLIA, Kerkinactie, SAMAH, de Raad van Kerken, Unicef, VluchtelingenWerk - vinden deze situatie onacceptabel. Net als de Raad van Europa en UNHCR wijzen zij daarbij op internationale verdragen. Zo staat in het VN-Kinderrechtenverdrag dat kinderen alléén dán mogen worden opgesloten als er redelijkerwijs geen alternatieven zijn. Bovendien moet de gevangenneming in dat geval zo kort mogelijk duren en in een kindvriendelijke omgeving worden uitgevoerd. Naar alternatieven wordt niet gezocht, kinderen worden maandenlang gedetineerd in een allesbehalve kindvriendelijke omgeving.

Het is onvoorstelbaar dat in Nederland de geestelijke en lichamelijke gezondheid van kinderen zo ernstig in gevaar wordt gebracht. De kinderen waar het hier om gaat, zijn vaak op meerdere momenten in hun leven beschadigd, soms zelfs getraumatiseerd. Het plotselinge vertrek uit het land van herkomst, niet zelden een oorlogsgebied, en de langdurige onzekerheid waaraan de kinderen blootstaan tijdens een asielprocedure, maakt dat vreemdelingenkinderen extra zorg nodig hebben. Een verblijf in een detentiecentrum levert echter opnieuw schade op.De handtekeningenactie op www.geenkindindecel.nl geeft aan dat de genoemde organisaties niet kunnen geloven dat de bevolking van Nederland deze 'normen en waarden' van haar overheid accepteert. Want net als het 15-jarige meisje uit Enschede horen vreemdelingenkinderen niet achter slot en grendel.

Karin Kloosterboer,

Beleidsmedewerker Kinderrechten Unicef Nederland

Carla van Os,

Juridisch medewerker Defence for Children International Nederland