6 januari 2006

Het radioprogramma Argos van de VPRO zond op 6 januari 2006 een documentaire uit over het leeftijdsonderzoek bij alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama's). De röntgenfoto van het sleutelbeen is een cruciaal bewijsstuk voor ama's. Daarmee zou te controleren zijn of iemand ouder is dan twintig jaar. In dat geval krijgt de ama geen verblijfsvergunning.

De manier waarop dit botonderzoek in Nederland wordt uitgevoerd, is omstreden maar de Nederlandse Vereniging voor Radiologie concludeerde vorig jaar dat het botonderzoek deugt. Lang niet alle radiologen zijn het eens met dit standpunt omdat het onderzoek niet is gevalideerd. Ook staat de onafhankelijkheid van de voorzitter van de Vereniging voor Radiologen ter discussie omdat hij bestuurslid en mede-eigenaar is van het Belgisch bedrijf dat de röntgenfoto's beoordeelt.

Aan het woord komen kinderradiologen die verklaren dat er nog altijd geen wetenschappelijk bewijs is voor de juistheid van dit sleutelbeenonderzoek. Toch is dit onderzoek in minstens achtduizend asielprocedures van ama's toegepast. Ook is er kritiek op de wijze van fotograferen die de IND toepast bij het sleutelbeenonderzoek, met scans zou er bijvoorbeeld een beter beeld totstandkomen van het sleutelbeen maar deze methode zou de overheid te duur vinden. Bovendien zou niet een arts maar een antropoloog, de heer Van de Pas, de radiologische rapporten interpreteren voor het uiteindelijke oordeel over de leeftijd. De radiologen die het onderzoek hebben uitgevoerd blijven anoniem en zijn niet aanspreekbaar door medici die een contra expertise willen uitvoeren op verzoek van een advocaat die twijfels heeft over het onderzoek. Overigens uit de heer Van de Pas zelf ook kritiek: "Het beste leeftijdsonderzoek is geen leeftijdsonderzoek. Het blijft een monsterlijk onderzoek. Als die ama's nou gewoon hun identiteitskaart mee zouden nemen, zou het onnodig zijn (…) Maar Nederland kan de instroom gewoon niet aan."

Defence for Children International Nederland vraagt zich af of het sleutelbeenonderzoek in deze vorm wel strookt met het Verdrag inzake de Rechten van het Kind waarin staat dat de belangen van kinderen altijd voorop moeten staan. "Het is op z'n zachtst gezegd verontrustend dat de toekomst van kinderen afhangt van een onderzoek dat zoveel vragen en twijfels oproept", zegt Carla van Os, juridisch medewerker van Defence for Children. "Je zou verwachten dat de overheid uiterst zorgvuldig omgaat met het gebruiken van medische gegevens die de belangen van kinderen zo ingrijpend raken. Die plicht heeft Nederland immers op zich genomen met de ondertekening van het VN-Kinderrechtenverdrag."

Om de uitzending is te beluisteren, klik hier.