30 maart 2011

De Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming pleit voor de invoering van een apart wetboek voor jeugdstrafrecht in het advies Het jeugdstrafproces: toekomstbestendig!. Op basis van recent onderzoek en het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind concludeert de Raad dat de pedagogische grondslag in het jeugdstrafproces voor de toekomst beter moet worden gewaarborgd.

Aanleiding voor het advies is de verslechtering van de rechtspositie van minderjarigen in het strafrecht sinds de wetswijziging van 1995. Door hogere strafmaxima en een repressievere aanpak binnen het strafrecht dreigt het pedagogisch karakter van het jeugdstrafrecht ondergesneeuwd te raken. Een tweede aanleiding voor het advies is dat uit onderzoeken naar ondermeer het puberende brein blijkt dat de ontwikkeling van adolescenten doorloopt tot 23 jaar in plaats van tot achttien jaar. De onderzoeksvraag die de Raad daarom stelt is of de pedagogische grondslag voldoende tot uitdrukking komt in het huidige strafproces en zo niet, hoe dit beter kan.

Uit het onderzoek blijkt dat er knelpunten zijn in het Nederlandse jeugdstrafrecht die ervoor zorgen dat de pedagogische grondslag niet voldoende tot zijn recht komt. Vervolgens doet de Raad een reeks aanbevelingen voor de toekomst. Leidraad daarbij zijn de bepalingen van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK). Enkele aanbevelingen zijn:

• Neem het doel van het jeugdstrafrecht in de wet op;
• Overweeg het invoeren van een apart strafwetboek voor jongeren; 
• Bepaal dat twaalf- tot veertienjarigen alleen strafrechtelijk vervolgd kunnen worden als alle civiele middelen uitgeput zijn;
• Trek het voorbehoud op het IVRK in zodat minderjarigen van zestien en zeventien jaar alleen via het jeugdstrafrecht berecht kunnen worden en niet via het volwassenrecht;
• Onderzoek de mogelijkheden voor herstelrecht , zodat bijvoorbeeld slachtoffer-dader gesprekken onderdeel kunnen zijn van het strafproces; 
• Beperk de afname van DNA-materiaal onder jongeren tot feiten waarvoor een taakstraf van zestig uur of meer is opgelegd. Vernietig DNA-materiaal nadat de jongeren 23 jaar zijn geworden, tenzij er sprake is van heel ernstige geweldsdelicten; 
• Ontwikkel een apart beleidskader voor het uitgeven van de Verklaring Omtrent het Gedrag voor minderjarigen;
• Voer een apart jongvolwassenenstrafrecht in voor jongeren tussen de achttien tot vierentwintig jaar.

De Raad pleit verder voor meer deskundigheid over jongeren onder kinderrechters, jeugdadvocaten en jeugdofficieren van justitie. Ook stellen zij dat ieder politiekorps een gespecialiseerd jeugdteam moet inrichten.

Defence for Children pleit met de Raad voor een apart jeugdstrafwetboek, meer gespecialiseerde kennis en de invoering van adolescentenstrafrecht voor jongeren vanaf achttien jaar. Het  is van groot belang dat de rechten van minderjarigen gewaarborgd blijven. De invoering van een adolescentenstrafrecht vanaf vijftien jaar in plaats van vanaf achttien jaar zoals het kabinet voorstelt, is zeker gezien het advies van de Raad, onacceptabel.