8 maart 2011

Kinderen hebben het recht om samen met hun ouders te leven. Voor Nederlandse kinderen zou je verwachten dat de meest vanzelfsprekende plaats voor dat samenleven in Nederland ligt. Toch is het Nederlandse vreemdelingenrecht daar niet op ingericht. Naar schatting honderden Nederlandse kinderen mogen niet in Nederland wonen met hun buitenlandse ouder. Daar moet verandering in komen gezien een baanbrekende uitspraak van het Hof van Justitie van 8 maart 2011.

De zaak betreft twee Colombiaanse ouders. Zij hebben drie kinderen van wie twee de Belgische nationaliteit hebben. De vader wilde werken om zijn kinderen te kunnen onderhouden maar kreeg geen werkvergunning omdat hij geen verblijfsvergunning had. Het Hof van Justitie bepaalt in deze uitspraak dat een essentieel onderdeel van het Europese burgerschap zou moeten zijn dat je als kind in je eigen land moet kunnen wonen. Door ouders niet toe te laten en buiten te sluiten van de arbeidsmarkt worden kinderen feitelijk gedwongen om het land te verlaten en kunnen daarmee de meest essentiële rechten die het Europees staatsburgerschap met zich meebrengt niet effectueren.

In Nederland verschijnen vaak negatieve berichten over de zogeheten België-route. Door tijdelijk in België te gaan wonen en werken, proberen gezinnen die uiteen getrokken dreigen te worden onder de werking van het recht van de Europese Unie te komen. Het EU-recht beschermt het recht op gezinsleven beter dan het Nederlandse recht. Tot deze uitspraak was de gebruikelijke uitleg van de EU-richtlijnen dat ze van toepassing waren als Europese burgers - of mensen van buiten de Europese Unie met een verblijfsvergunning - gebruik maakten van hun recht op vrij verkeer. In het algemeen werd daarvoor een grensoverschrijding nodig geacht. Vanuit vele hoeken is er al jaren gewezen op het feit dat hiermee in feite Nederlandse burgers in Nederland gediscrimineerd werden ten opzichte van Nederlandse burgers in een andere Europees land en ten opzicht van 'derdelanders' met een verblijfsvergunning. Het Hof van Justitie heeft nu bepaald dat de rechten die voortvloeien uit het EU-burgerschap ook moeten gelden voor de EU- burgers die in hun eigen land zijn.

Het arrest is voor de Nederlandse context om nog een andere reden interessant. Het laat zien hoe zorgvuldig het recht op het verkrijgen van een nationaliteit (artikel 8 van het Kinderrechtenverdrag) is geïmplementeerd in het Belgische nationaliteitsrecht: „Belg is het kind geboren in België en dat, op gelijk welk ogenblik voor de leeftijd van achttien jaar of voor de ontvoogding voor die leeftijd, staatloos zou zijn, indien het die nationaliteit niet bezat." In Nederland zijn duizenden kinderen zonder nationaliteit omdat de Nederlandse overheid volhoudt dat zij een andere nationaliteit zouden kunnen verwerven. Dat is bijvoorbeeld voor veel Roma kinderen maar soms ook voor in Nederland geboren kinderen van migranten en vluchtelingen een onoplosbaar probleem waardoor ze een leven lang de facto stateloos kunnen blijven. Met de Belgische benaderingswijze heeft elk kind dat in België geboren wordt een nationaliteit en voldoet België aan een belangrijke norm uit het Kinderrechtenverdrag.

Defence for Children wijst de Nederlandse overheid erop dat dit arrest een aanpassing van het Nederlands migratiebeleid voor kinderen noodzakelijk maakt: ouders van Nederlands kinderen zouden in Nederland moeten mogen wonen en werken. Daarnaast hoopt Defence for Children dat het arrest de overheid ook inspireert om een oplossing te creëren voor de vele kinderen in Nederland die geen nationaliteit hebben en juridisch of feitelijk stateloos zijn.

Lees hier het persbericht van het Hof van Justitie

Lees hier de volledige uitspraak

Lees hier meer over de kinderrechtelijke problemen in het Nederlandse gezinsmigratiebeleid