28 juli 2010

Kinderen en ouders horen bij elkaar. Kinderen mogen niet op straat worden gezet en ook niet van hun ouders worden gescheiden vanwege opvangproblemen. Defence for Children, UNICEF, INLIA en Stichting LOS wijzen erop dat het baanbrekende arrest van het Gerechtshof in Den Haag, moet leiden tot de opvang van uitprocedeerde gezinnen en niet alleen voor hun kinderen.

Defence for Children, UNICEF, INLIA en Stichting LOS zien in de uitspraak van het Gerechtshof in Den Haag van 27 juli 2010 een belangrijke erkenning voor hun strijd tegen het op straat zetten van kinderen. Het Hof oordeelt dat de Nederlandse overheid inhumaan en daarmee onrechtmatig handelt door kinderen aan hun lot over te laten. Een 28-jarige moeder uit Angola dreigde met haar kinderen van 10, 8 en 2 jaar oud vanuit de vrijheidsbeperkende locatie Ter Apel op straat gezet te worden. Nadat het Europees Comité voor Sociale Rechten een klacht tegen Nederland gegrond heeft verklaard over dit onderwerp, zijn er al vele rechters geweest die gemeenten hebben gemaand tot opvang van gezinnen. Nu heeft voor het eerst ook de Nederlandse Staat de opdracht gekregen om een oplossing te zoeken voor kinderen zonder opvang.

In de berichtgeving over het arrest klinkt hier en daar het misverstand door dat de Angolese moeder wel op straat gezet mag worden. Het Hof zegt dat de overheid weliswaar alleen voor de kinderen een plicht tot beschermen – en dus tot het verlenen van onderdak – heeft, maar wijst er op dat de kinderen zijn aangewezen op de zorg van de moeder. Het Hof vraagt zich af hoe de overheid kan voldoen aan de plicht de kinderen te beschermen als de moeder geen huisvesting heeft. Het Hof vindt dan ook dat de overheid daarvoor een oplossing dient te vinden.

Ouders en kinderen mogen niet om de enkele reden van het ontbreken van opvang gescheiden worden. Dat is in strijd met artikel 9 van het Kinderrechtenverdrag en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Bescherming van de Rechten van de Mens en kan ook niet volgens Nederlands recht. Er heerst in Nederland een diepgeworteld normbesef dat gezinnen niet op straat moeten hoeven te leven. Bovendien is het niet effectief. Buurlanden die wél uitgeprocedeerde gezinnen opvangen, hebben beduidend hogere terugkeercijfers dan Nederland. Dat komt omdat terugkeer een gecompliceerd proces is dat vraagt om een zorgvuldige, multidisciplinaire en op alle gezinsleden afgestemde begeleiding. Om terug te kunnen keren moeten gezinnen sterk gemaakt worden, dat kun je alleen opbouwen in een veilige omgeving. Een dak boven je hoofd hoort daarbij.

Op 24 augustus 2010 wordt de zaak bij het Gerechtshof vervolgd. De Minister van Justitie heeft in antwoord op de Kamervragen van de leden Kooiman, Gesthuizen (beiden van de SP) en Spekman (PvdA) besloten de opvang van gezinnen met minderjarige kinderen voorlopig niet te zullen beëindigen wanneer het vertrek van het gezin niet geëffectueerd kan worden.
Lees hier de beantwoording van de Kamervragen.