2 juni 2009

Met de recente uitspraak van de Hoge Raad van 30 juni 2009 is de positie van aangehouden minderjarige verdachten verbeterd. De Hoge Raad bepaalde daarbij dat er voor minderjarigen extra waarborgen in de wet moeten worden opgenomen. Minderjarigen moeten duidelijk geïnformeerd worden dat zij voorafgaand aan het politieverhoor een advocaat kunnen raadplegen. Anders dan bij volwassenen hebben zij ook tijdens het politieverhoor het recht om een advocaat of vertrouwenspersoon mee te nemen. Defence for Children vindt de conclusies van de Hoge Raad over de interpretatie van artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van Mens goed nieuws en baanbrekend.

Jaarlijks worden bijna 70.000 kinderen door de politie verhoord. Volgens het Kinderrechtenverdrag hebben minderjarige verdachten recht op juridische bijstand. Tot nu toe werden kinderen die door de politie werden aangehouden veelal alleen verhoord door de politie. Deze uitspraak maakt duidelijk dat daarmee schade tijdens het vooronderzoek kan ontstaan waardoor er geen sprake meer is van een eerlijk proces.

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde in 2008 in de zaken Salduz en Panovits al dat het ontbreken van rechtsbijstand voorafgaand aan het politieverhoor in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Met deze conclusies erkent de Hoge Raad dit nu ook. Zijn de verdachten niet op de hoogte van hun rechten dan is er een sprake van een vormfout en kan het bewijs uitgesloten worden.

De advocaat-generaal stelt een aantal eisen waaraan de politie zich bij het verhoren van verdachten moet houden. Wanneer er geen raadsman aanwezig is bij een verhoor moeten er extra waarborgen zijn zodat zeker is dat de verklaring vrijwillig is afgelegd. Het verhoor mag niet intensief en indringend zijn, er mogen alleen vragen worden gesteld. Voor minderjarige verdachten gelden extra waarborgen. Een aangehouden jeugdige verdachte heeft ook tijdens het politieverhoor recht op bijstand door een raadsman of vertrouwenspersoon. Verder concludeert de Hoge Raad dat er in zaken van jeugdige verdachten gezorgd moet worden voor een audio-visuele registratie van het verhoor, een letterlijke verslaglegging, en aanwezigheid van de ouders of een andere vertrouwenspersoon als de verdachte daar prijs op stelt. Dit laatste moet binnen de zesuurstermijn gerealiseerd worden.

Defence for Children ziet met het arrest van de Hoge Raad de positie van minderjarige verdachten verbeteren. Het arrest is een grote stap naar een betere naleving van het Kinderrechtenverdrag en verbeterde wetgeving voor minderjarige verdachten. Op basis van deze uitspraak kunnen minderjarigen nu al een advocaat of vertrouwenspersonen inschakelen om hen voor en tijdens het verhoor bij te staan. In de nieuwe wet die in april 2010 is aangekondigd moet de minister van Justitie de positie van minderjarige verdachten expliciet regelen.
Kijk voor meer informatie over de uitspraak op: www.rechtspraak.nl; zaak 08/02411 J: LJN BH3079