14 september 2010

Migranten kinderen vormen een bijzondere kwetsbare groep in Europa, in het bijzonder als zij zonder hun ouders gemigreerd of gevlucht zijn. Elk kind heeft dezelfde rechten en het belang van het kind moet voorop staan bij elke individuele beslissing die het kind raakt. De lidstaten zouden zich veel actiever moeten opstellen om de mensenrechten van migrantenkinderen te beschermen. Dat stelt de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa Thomas Hammarberg in een recent verschenen standpunt. Ook de Mensenrechtencommissaris van de Verenigde Naties (VN) kwam met nieuwe standaarden over de bescherming van migrantenkinderen.  

Hammarberg vraagt speciale aandacht voor het recht op gezondheid van migrantenkinderen. Juist omdat zij vaak moeilijke ervaringen achter de rug hebben, is regelmatig psychologische steun nodig. Defence for Children heeft onlangs geconstateerd dat ook de toegang tot ziekenhuiszorg voor kinderen zonder rechtmatig verblijf nog veel beter kan. Lees hier meer.

Extra kwetsbaar zijn de alleenstaande minderjarige vreemdelingen, waarschuwt Hammarberg. Zij mogen niet gedetineerd worden, maar hebben recht op een veilige en beschermende omgeving. In Nederland is de toepassing van vreemdelingenbewaring bij deze jongeren het afgelopen jaar bijna verdubbeld. De Minister van Justitie kondigt halfslachtige maatregelen aan. Lees hier meer.

Ook het leeftijdsonderzoek zoals dat in Nederland wordt toegepast bij alleenstaande minderjarige vreemdelingen, baart Hammarberg zorgen. Dit onderzoek heeft een multidisciplinaire benadering nodig waarbij sociale en culturele aspecten naast medische indicaties een rol moeten spelen en bovendien moeten jongeren het voordeel van de twijfel krijgen als er onduidelijkheid is over hun leeftijd. Defence for Children heeft een dergelijke benadering bepleit met het Separated Children in Europe Programme. Lees hier meer.

Om de belangen van een migrantenkind goed in kaart te brengen, moet elk kind individueel, met oog voor zijn of haar bijzondere omstandigheden, en in de eerste plaats als kind behandeld worden. En kinderen moeten hun eigen mening en visie kunnen uiten bij beslissingen die hen aangaan, zo stelt Hammarberg. Defence for Children wijst in dit verband in het bijzonder op de individuele belangenafweging bij terugkeer. Hammarberg heeft in april 2010 zijn zorgen geuit over het gebrek aan een individuele belangenafweging bij de terugkeer van alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Leer hier meer. Bij elk kind moet apart bekeken worden of terugkeer de beste oplossing is en zo ja op welke wijze dit op een veilige manier gerealiseerd kan worden. Lees hier meer.

De VN-Commissaris voor de Mensenrechten kwam op 5 juli 2010 met een overzicht van de mensenrechtenstandaarden die van toepassing zijn bij kinderen die migreren of vluchten. Het Kinderrechtenverdrag neemt daarbij een belangrijke plaats in. Zo wijst de VN op het feit dat migrantenkinderen onafhankelijk van hun verblijfsstatus helemaal onder de werking van het Kinderrechtenverdrag vallen. Dat betekent dat 'illegale' kinderen dezelfde rechten hebben als kinderen die wel rechtmatig in Nederland zijn. Het document besteedt ook veel aandacht aan het belang van het kind en beschrijft dat alle migratieautoriteiten de bescherming van de belangen van het kind als hun eerste zorg moeten hebben. Daarbij hoort dan ook dat geen enkele beslissing genomen kan worden zonder de kinderen die het treft de consulteren op een manier die past bij hun leeftijd en ontwikkeling.

De VN-Mensenrechtencommissaris uit zijn zorgen over xenofobie en racisme die migrantenkinderen in gastlanden regelmatig ten deel vallen, vaak ook nog vervat in wetgeving die bepaalde migranten groepen uitsluit van sociaaleconomische rechten. Verder herhaalt de Commissaris het verbod op kinderen alleen vanwege hun verblijfsstatus te detineren. In Nederland gebeurt dat honderden keren per jaar met alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Het rapport wijst ook op de klacht van Defence for Children tegen Nederland over het op straat zetten van uitgeprocedeerde gezinnen en herhaalt de minimumeis van menselijke waardigheid: het recht op onderdak.